Həftə həftə hamiləlik

16 heftelik hamilelik

Hamiləliyin 16 həftəsi 2-ci trimestr adlanır.  Bu dövrdə gözləyən anaların ən çətin problemlərindən biri qəbizlikdir.  Çünki böyüyən körpə ananın orqanlarına təzyiq edir və bu, qəbizliyə gətirib çıxarır.  Bunun qarşısını almaq üçün bol maye və lifli qidalar qəbul etmək lazımdır.  Bundan əlavə, 16-cı həftədə ananın qarnı və döşləri sürətlə böyüməyə davam edir.  Ona görə də qarderobda yeni paltarlara yer açmaq lazım gələ bilər.  Körpə böyüdükcə, gələcək ana çəki almağa davam edir.  Hormonlar da olduqca sıxdır və bu hormonların bir çox yan təsirləri var.  Bu yan təsirlər gözləyən anaları zaman zaman məcbur edə bilsə də, bunların hamısının müvəqqəti olduğu bilinməlidir.

16 həftəlik hamiləlik neçə aydır?

16 həftəlik hamilə olmaq 4 aylıq hamilə olmaq deməkdir.  Yəni hamiləliyin, yəni doğumun tamamlanması üçün cəmi 5 aylıq bir müddət var.  Gözləyən anaların bu müddət ərzində çox həyəcanlı olmalarını gözləyirik, lakin hər vəziyyətə hazır olmaq üçün yaxşı araşdırma etmələrini tövsiyə edirik.  Bu zaman , qarşıya çıxan çətinliklərə daha yaxşı hazırlaşmaq mümkün ola bilər.

16 həftəlik hamiləlikdə anada hansı dəyişikliklər var?  

16-cı həftədən etibarən gələcək ananın bədənində çoxlu dəyişikliklər baş verir.  Hamiləliyin 16-cı həftəsində uterusun çəkisi təxminən 230-250 qramdır.Gözləyən anaların saçları bu dövrdə daha qalın və parlaq görünməyə başlayır.  Bundan əlavə, saç və dırnaqlar daha sürətli böyüyür və gələcək ananın dərisi daha parlaq görünə bilər.  16-cı həftədən etibarən hormonların təsiri ilə bel ağrılarının yaşanması normaldır.  Bu ağrıları hormonların yan təsirləri də adlandırmaq olar.  Bel ağrısını aradan qaldırmaq üçün yüngül məşqlər edilə bilər.  Döşlər özlərini əmizdirməyə hazırlayarkən böyüməyə davam edir.  Qəbizlik də ümumi bir simptomdur, çünki uşaqlıq bağırsaqlara təzyiq göstərir.

Bu dövrdə qəbizliyin qarşısını almaq üçün gələcək analar bol liflə zəngin qidalar qəbul etməlidirlər.  Bundan əlavə, hamiləliyin hər həftəsində olduğu kimi, bol su qəbulu orqanizmin işini asanlaşdırır.  Beləliklə, qəbizlik də daha rahat olur.  Bu dövrdə gələcək analar çox unutqan ola bilərlər.  Əslində bu vəziyyətə ingiliscə “PregnancyBrain” də deyilir.  Unutqanlığın dəqiq səbəbi bilinməsə də, bioloji səbəblərdən qaynaqlandığı düşünülür.  Gözlərin 16-cı həftədə həssas olacağı gözlənilir.  Xüsusilə allergiyası olan analarda gözlərdə quruluq, qaşınma və həssaslıq hiss etmək normaldır.  Bunun qarşısını almaq üçün həkim nəzarəti altında damcı və ya allergiya dərmanlarından istifadə etmək olar.  16 həftədə hamiləliyin parıltısı da adlanan bir vəziyyət meydana gəlir.

Gələcək anaların dərisi bu dövrə nisbətən daha parlaq və sağlam görünür.  Bundan əlavə, hamiləliyin 16-cı həftəsində qarın ölçüsü olduqca bilinir.  Körpə böyüdükcə ananın qarnı böyüməyə davam edir.  Bundan əlavə, ən çox görülən simptomlar aşağıdakılardır :

  • Qarın ətrafında ağrılar
  • Burun qanaması,
  • Qollarda və ayaqlarda ağrı
  • başgicəllənmə və baş ağrısı,
  • ağ rəngli vaginal axıntı,
  • hormonlar səbəbiylə əhval dəyişikliyi,
  • Səhər bulantıları
  • ürəkbulanma,
  • sidik yolu infeksiyası,
  • həzmsizlik və buna bağlı olaraq ürək yanması kimi sıralamaq olar.

Bütün bu simptomların hamısının olmasıq həmişə mümkün deyil.  Ancaq bunlar ən çox görülən simptomlardır.  Onun simptomlarının hər birinin səbəbi gələcək ananın bədənində hormonal fəaliyyətdir.  Hormonların dalğalanması səbəbindən bir çox simptomlar meydana gəlir və bu simptomlar bəzən gələcək anaları narahat edə bilər.  Bunun qarşısını almaq üçün həkimin tövsiyələrinə əməl etmək, nizamlı yemək və nizamlı yatmaq çox vacibdir.

Hamiləliyin 16-cı və 20-ci həftələri arasında həkiminiz Üçlü Testi və ya yeni hazırlanmış Dördlü Testi tövsiyə edə bilər.  Üçlü Testin Dördlü Testdən fərqi ondan ibarətdir ki, Dördlü Test daha geniş skrininqi əhatə edir.  İkili Testinizdə heç bir risk aşkar edilmədikdə, həkiminiz bu testləri tövsiyə etməyə bilər.  Bu testlər körpənin sinir borusu qüsuru, Daun sindromu və ya digər xromosom qüsurlarına malik olma riskini və yaşınız kimi faktorları qiymətləndirir.

Üçlü Test və Dördlü Test heç bir risk yaratmır.  Bu testdə genetik problem riski müəyyən edilərsə, həkim gələcək anaya amniyosentez kimi əlavə müayinələr tövsiyə edə bilər.  Bu testlər risk təxminlərini artırsa da, bəzən hətta səhv nəticələr verə bilər və körpə üçün risklər ola bilər.  Bu məsələ ilə bağlı qərar valideynlərin ixtiyarındadır.

Hamiləliyin 16-cı həftəsində qasıq ağrısı hiss edə bilərsiniz, çünki uşaqlığın ətrafındakı əzələlərdə gərginlik və uzanma ola bilər.

Hamiləliyin 16-cı həftəsində sidikdə şəkər aşkar edilərsə, həkiminiz qan şəkərinizin səviyyəsini öyrənmək üçün qan testi və oral şəkər testi təyin edə bilər.  Bu gün şəkər yükü testi rutin testlər arasında olmasına baxmayaraq, gələcək ananın razılığı ilə həyata keçirilir.  Testin edilməsi diabetin aşkarlanması baxımından böyük əhəmiyyət kəsb edir.  Çünki gestational diabet körpənin artıq çəki ilə doğulmasına səbəb ola bilər və həm ananın, həm də körpənin sağlamlığı üçün bəzi riskli vəziyyətlərə səbəb ola bilər.  Şəkər qəbulunun nəzarət altında saxlanıldığı bir pəhriz hamiləlik diabeti olan gələcək analara tövsiyə olunur və şəkər tərkibli qidalara məhdudiyyətlər qoyulur.

Hamiləliyin 16-cı həftəsində gestational diabet diaqnozu qoyulan anaların 97 faizində doğuşdan sonra qan şəkəri normala qayıdır.  Gestational diabetli gələcək analar mütəmadi olaraq həkim müayinəsindən keçməli və pəhriz proqramlarına əməl etməlidirlər.

16 heftelik hamilelikde ultrases görüntüsü :

 16 həftəlik körpənin necə olması sualı valideynlərin, xüsusən də gələcək anaların ən çox verdiyi suallardan biridir.  16-cı həftədə körpənin ölçüsü artıq avokado ölçüsünə çatmışdır.  Beləliklə, körpə bu həftədən etibarən avokado kimidir.  Orta hesabla, bu həftə körpələrin boyu 10 ilə 13 sm arasında dəyişir.  Həftələr keçdikcə böyüməyə və kökəlməyə davam edən körpənin çəkisi 80-150 qram arasındadır.  Bu dövrdə körpə qızların və ya oğlanların boyu və ya çəkisi ilə bağlı hər hansı bir fərqdən danışmaq mümkün deyil.

Həkiminiz ultrasəsdə körpənizin bədəninin strukturlarını görə bilər;  Ürək, diafraqma, böyrək kimi bəzi orqanlar müşahidə edilə bilər.  Həkiminiz həmçinin ultrasəsdə plasentada və göbək kordonunda qan axını müşahidə edə bilər.

16 həftəlik hamiləlikdə cinsiyyət görüntüsü :

Körpələrinin sağlamlığından sonra hər bir ana və gələcək ata ən çox cinsiyyət məsələsi ilə maraqlanır.  16-cı həftədən etibarən körpənin cinsini təxmin etmək mümkündür.  Bununla belə, bu müddət ərzində edilən proqnozlarda həmişə səhvlər olur.  Daha dəqiq hesablama üçün ailələrin 20-ci həftəyə qədər gözləməsi daha doğru olardı.  Çünki gender qiymətləndirməsinin düzgün aparılması üçün müvafiq şərait yaradılmalıdır.  Ultrasəsdə körpə düzgün vəziyyətdə olmalıdır və cinsiyyət orqanları aydın görünməlidir.  Beləliklə, daha dəqiq hesablama aparmaq mümkün ola bilər.  Bundan əlavə, oğlan körpələrin cinsi qız körpələrin cinsindən daha erkən müəyyən edilə bilər.  Körpənin cinsinin daha sonra dəyişəcəyi ilə bağlı yanlış bir fikirlər yaranır. Lakin belə bir vəziyyət mümkün deyil.

Çünki körpənin cinsi ananın bətninə düşməsi ilə müəyyən edilir.  Bu cinsin yalnız ultrasəsdə görünməsi təxminən 20 həftə çəkir.

16 həftəlik körpənin inkişafı :

 16 həftəlik körpənin üz əzələləri sürətlə inkişaf etməyə davam edir.  Buna görə də körpənin qaşqabağını salması da görünə bilər.  Körpənin gözləri də 16-cı həftədə işləməyə başlayır.  Göz qapaqları bağlı olsa da, onların işığa reaksiya verməsi normaldır.  Döl hər gün daha çox insan kimi görünməyə başlasa da, dərisi hələ də şəffafdır.Körpənin dərisi şəffaf olduğu üçün bədənində qan damarlarının görünməsi normaldır.  16-cı həftədə dölün qulaqlarında sümüklər inkişaf etməyə başlayır.  Bu o deməkdir ki, körpə kənardan müəyyən səsləri eşidə bilər.  Xüsusilə ananın iç orqanlarının səsini eşidir.  Araşdırmalar göstərib ki, körpə ana bətnində olarkən ona ifa olunan mahnı, doğuşdan sonra onlara oxunduqda o mahnını tanıyır.  Bu səbəbdən analara layla seçərkən diqqətli olmalarını tövsiyə edirik.  Çünki körpə doğulandan sonra eyni laylalara qulaq asmaq istəyə bilər.

Sinir sistemi də sürətlə inkişaf etməyə davam edir.  Sinir sisteminin inkişafı beyin və əzələlər arasında əlaqənin qurulmağa başlaması deməkdir.  Beləliklə, körpə qollarını və ayaqlarını hərəkət etdirə bilər.  Bu hərəkətlər yalnız qol və ayaqlarla məhdudlaşmır.  Körpənin üz əzələlərində də bəzi hərəkətlər var.  Yenə də bu hərəkətlərin reallaşmasının səbəbi sinir sisteminin inkişafı ilə yanaşı, üz əzələlərinin də inkişafıdır.  Ancaq bu üz hərəkətləri idarə olunan hərəkətlər deyil.  Körpənin ultrasəs müayinəsində körpənin üz ifadələrini görmək mümkündür. Bundan əlavə, körpələr 16 həftəlikdə əllərini birləşdirərək yumruq əmələ gətirə bilərlər.  Sonrakı həftələrlə birlikdə bu inkişaflar sürətlənir və körpənin bədəni doğuşa hazırlanır.

Saç telləri qalınlaşmağa başlayır.

Hamiləliyin 16-cı həftəsində körpəniz amniotik mayeni udmağa və onu sidik kimi həzm sistemindən keçirməyə davam edir.  Və bu doğuşa qədər davam edir.

Bu həftə qızların yumurtalıqlarında yüz minlərlə yumurta əmələ gəlir.

12-13 cü  həftələr ərzində inkişafını tamamlayan plasenta körpənin nəfəs almasına, qidalanmasına və nəcis çıxarmasına imkan verən bir quruluşdur.  Həm də körpəni infeksiyalardan qoruyur.  Bir orqan kimi sürətli işləyir və enerji sərf edir.  Bu səbəbdən plasentaya böyük miqdarda qan axını olur.  Döl böyüdükcə və ehtiyacları artdıqca, plasenta da qalınlaşacaq.  16-cı həftənin sonunda plasentanın qalınlığı təxminən 1 sm, uzunluğu isə təxminən 7-8 sm-ə çatır.

Hamiləliyin 16-cı həftəsində körpənin diş qönçələri daha qabarıq görünməyə başlayır.

 16 həftəlik körpə hərəkətləri necədir?

Bu həftədən etibarən körpə ana bətnində çoxlu hərəkətlər edir.  O, üz əzələlərini və ya sıxılmış əllərini yumruq halına gətirə bilər.  O, həm də qollarını və ayaqlarını hərəkət etdirə bilir.  Bu hərəkətlər şüurlu hərəkətlər olmasa da, yenə də çox gərgindir.  16 həftəlik körpə hərəkətlərini hiss etmədiyini söyləyən gələcək anaların narahat olmamasını tövsiyə edirik.  Çünki tezliklə körpənin hərəkətləri, təpik və yumruqları çox intensiv hiss olunmağa başlayır.  Ancaq 16-cı həftədən etibarən bu mümkün deyil.  Körpə ana bətnində nə qədər aktiv olsa da, anaya bunu hiss etdirmək üçün çox kiçikdir.

Diqqət edilməli şeylər :

Bu həftələrdə iştahınız arta biləcəyi üçün çəki artımınıza diqqət yetirin.  Şəkərli və karbohidratlı qidalara diqqət yetirsəniz və həddindən artıq yeməsəniz, artıq çəki almayacaqsınız.

  • Hamiləlik dövründə protein ehtiyacı artır. Buna görə hamiləlik boyu protein tərkibli qidalardan istifadə etmək vacibdir.  Bununla belə, həddindən artıq olmamaq şərti ilə təzə mövsüm meyvələri ilə yanaşı tərəvəz və paxlalılar da istehlak edilməlidir.
  • Hamiləliyin 16-cı həftəsində gələcək anaların sink ehtiyacı artır.  Gələcək ananın kifayət qədər sink qəbul etməsi körpənin immunitet sisteminə müsbət təsir göstərir.  Fıstıq və hinduşka əti sinklə zəngin qidalardır.
  • Fol turşusu körpənin beyninin və sinir sisteminin formalaşması üçün son dərəcə vacibdir.  Fol turşusu ehtiyacı bol yaşıl yarpaqlı tərəvəzlər istehlak etməklə ödənilə bilər.  Ancaq fol turşusu çatışmazlığında həkimin icazəsi ilə fol turşusu əlavəsi qəbul edilə bilər.
  • Hamiləliyin 16-cı həftəsində körpə kalsium yığmağa başlayır.  Bu dövrdə gələcək ananın kalsiumla zəngin pendir və ya qatıq istehlak etməsi tövsiyə olunur.
  • Körpələrin sümüklərinin sağlam inkişafı üçün həkim tərəfindən təyin olunan nisbətdə D vitamini əlavələri qəbul edilə bilər.
  • Tərkibində omeqa 3 olan balıq həftədə bir və ya iki dəfə pəhrizə əlavə edilməlidir.

Gündən-günə qarnınızın şişməsi ilə özünüzü gözəl hiss etməyə bilərsiniz.  Amma əmin olun ki, üzünüzün və dodaqlarınızın dolğunluğu və dərinizin parlaqlığı sayəsində hər kəs, o cümlədən həyat yoldaşınız sizin çox gözəl olduğunuzu düşünəcək.  Həmişə olduğu kimi baxımlı və diqqətli olmağa çalışsanız, özünüzü çox yaxşı hiss edəcəksiniz.

16 heftelik hamilelikde həm progesteron hormonunun təsiri, həm də uşaqlığın bağırsaqlarınıza təzyiqi bağırsaq əzələlərinin tənbəl olmasına səbəb olur və bu da qəbizliyə səbəb olur.  Bu, əlbəttə ki, bütün gələcək anaların qəbizlik yaşayacağı anlamına gəlmir.  Ümumiyyətlə, hər 2 hamilə qadından 1-i qəbizlik yaşayır.  Bol lifli qidalar yemək, bol su içmək və hərəkət etmək qəbizlik probleminin ən yaxşı həllidir.

Hamiləliyin 16 həftəsində axıntı, ləkə və qanaxma risklidirmi?

Hamiləlik dövründə axıntı hamiləliyin hər həftəsində yaşana bilər.  Ancaq hamiləliyin 16-cı həftəsində sulu axıntı normal hesab edilmir.  Belə bir vəziyyətdə hamiləlik prosesini izləyən həkimə məlumat verilməlidir.  Ləkə hamiləliyin 16-cı həftəsində baş verə bilər.  Ancaq ləkələrin rəngi, xüsusilə yaşıl, qəhvəyi, çəhrayı ləkələr həkimə bildirilməlidir.  Vaginal axıntının rəng və qoxusunda fərqlər varsa, bunlar ciddi qəbul edilməlidir.  Hamiləlik dövründə qanaxma həmişə ciddi qəbul edilməli olan bir simptomdur.  Hamiləliyin 16 həftəsində yaşanan qanaxma gecikmədən həkimə bildirilməli və lazımi müayinələr aparılmalıdır.

Hamiləliyin 16 həftəsində cinsi əlaqədə olmaq mümkündürmü?

Valideynləri maraqlandıran başqa bir məsələ hamiləliyin 16-cı həftəsində cinsi əlaqədir.  Valideynlər hamiləliyin hər mərhələsində cinsi əlaqənin körpəyə zərər verəcəyini düşünərək narahat ola bilərlər.  Hamiləliyin 16 həftəsində cinsi əlaqədə olmaq olarmı?  Sualın cavabı hər gözləyən ana üçün eyni olmaya bilər.  Həkimin qadağan etmədiyi hallarda cinsi əlaqədə olmağın heç bir zərəri yoxdur.

Hamiləliyin 16-cı həftəsində ürək döyüntüsü normaldırmı?

Hamiləlik dövründə gələcək analarda qan miqdarının artması müşahidə olunur.  Artan qan miqdarı ilə daha çox qan vurmalı olan ürək daha çox işləməyə başlayır.  Bu səbəblərdən hamiləlik zamanı ürək döyüntüsü yaşanması gözlənilir.  Gözləyən ananın gün ərzində istehlak etdiyi çay və qəhvə kimi qidalar və həddindən artıq stress də ürək döyüntüsünə yol aça bilər.  Hamiləliyin 16-cı həftəsində ürək döyüntüsünün yaşanmasının başqa bir səbəbi dəmir çatışmazlığı ola bilər.  Uzun müddət davam etməyən ürək döyüntüsü və təngnəfəslik hallarında həkimə müraciət etmək faydalıdır.

Hamiləliyin 16-cı həftəsində diş çəkdirmək olarmı? 

Hamiləliyin 16-cı həftəsində diş çəkmə, plomb və qanaxma müalicəsi kimi əməliyyatların aparılmasının heç bir zərəri yoxdur.  Ancaq hamiləliyin ilk və son trimestrində bu müalicələri etməzdən əvvəl hamiləlik prosesini izləyən həkimə müraciət etməkdə fayda var.

16-cı həftə hamiləlik məşqləri hansılardır? 

Hamiləliyin 16-cı həftəsində gəzinti və üzgüçülük tövsiyə olunur.  Gəzinti və üzgüçülüklə yanaşı, Pilates və hamiləlik yoqası tövsiyə edilən məşqlər arasındadır.  Ancaq yoqa və Pilates edərkən qarın nahiyəsinə təzyiq göstərəcək hərəkətlərdən qaçınmaq lazımdır.

Hamiləliyin 16 həftəsində plasentanın aşağı olması risklidirmi?

 Hamiləliyin 12-ci həftəsində plasenta fəaliyyətə başlayır və ana ilə körpə arasındakı əlaqə göbək bağı ilə təmin edilir.  Hamiləliyin erkən mərhələlərində plasentanın aşağı düşməsi gələcək anaları narahat edə bilər, lakin sonrakı dövrlərdə plasenta tədricən yüksələcək.

16 həftəlik hamiləlik haqqında məlumat almaq, daha sağlam hamiləlik keçirmək istəyirsinizsə və ya özünüzü hamiləliyə hazırlamaq istəyirsinizsə, vaxt itirmədən mütəxəssisə müraciət edib lazımi məlumatları ala bilərsiniz.

Dəyərləndir

Əlaqəli yazı

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Back to top button