ÜmumiAylara görə hamiləlik

5 ayliq hamilelik

Hamiləliyin 5-ci ayı həm gələcək ana, həm də körpə üçün mühüm yer tutur.  Bu həftə körpənin hərəkətlərinin artdığı və gələcək ananın bu hərəkətləri daha aydın hiss etdiyi bir dövrdür.  Körpə hərəkətləri əvvəlki aylarda başlamışdı, lakin xüsusilə ilk hamiləliyini yaşayan analar bu hərəkətləri hiss edə bilmirdilər.  5-ci ay ilə birlikdə körpə hərəkətləri daha aydın hiss olunur.

Ana betninde 5 ayliq usaq

Hamiləliyin 5-ci ayında körpənin boyu təxminən 125 – 130 sm, çəkisi isə təxminən 300 – 350 qramdır.  Körpənin 1 dəqiqədə ürək döyüntüsü 150-yə çatıb.

 Bu aydan etibarən hıçqırıq kimi refleksiv hərəkətlər etməyə başlayan körpənin digər hərəkətləri də daha çox idarə olunmağa başlayıb.

 Bu dövrdə körpənin diş toxumları formalaşmağa başlayacaq və süd dişləri inkişaf etməyə başlayacaq.  Buna görə də, gələcək ananın kalsium əsaslı pəhrizə sahib olması çox vacibdir.  Gözləyən ananın və körpənin həm diş, həm də sümük sağlamlığı üçün kalsiumla zəngin qidalarla qidalanması çox vacibdir.

Bu aydan etibarən körpənin barmaq və ayaq izləri formalaşmağa başlayacaq.  Üz nahiyəsində bir-birindən kifayət qədər uzaq olan gözlər və qulaqlar normal yerlərini almağa başlayıb.

 Bu dövrə qədər körpənin dərisi şəffaf olarkən, bu aylardan etibarən dərialtı piylərin yığılması başlayacaq.  Beləliklə, körpənin dəri görünüşü dəyişməyə başlayacaq.  Bundan əlavə, dərialtı piy toxumasının əmələ gəlməsi ilə dərinin səthindəki verniks maddəsi və nazik tüklər tədricən tökülməyə başlayacaq.  Subkutan yağ toxumasının əmələ gəlməsi ilə körpənin çəki artımı sürətlənəcək.  Dərialtı yağ toxumasının əmələ gəlməsi ilə körpənin daxili bədən istiliyi balanslaşdırılır və körpənin enerji ehtiyacı qarşılanır.

 Ana bətnində 5-ci ayda olan körpənin bütün orqanları tamamlanıb, sonrakı aylarda da orqanların inkişafı tamamlanmağa davam edəcək.

 Ağciyərlərin inkişafı ilə tənəffüs fəaliyyəti sürətlənir və hamiləliyin 5-ci ayında körpənin cinsiyyəti daha aydın olur.  Körpənin ana bətnində ağciyərlərinin inkişafı ilə daha çox nəfəs alma, əmmə, udma kimi hərəkətlər edər.

Bu dövrə qədər, plasenta adlanan körpənin yoldaşı körpədən daha böyük görünür, lakin 5-ci aydan sonra sürətlə böyüyən körpə plasentadan daha böyük olacaq.

 Bundan əlavə, bu dövrdə sinir sistemindəki sürətli inkişaflar sayəsində körpənin sinir mühitində çox əhəmiyyətli formasiyalar olan miyelinləşmə müşahidə edilir.  Miyelinin əmələ gəlməsi sayəsində bədənlə beyin arasındakı əlaqə sürəti artacaq.  Miyelin əmələ gəlməsi prosesi erkən uşaqlığa qədər davam edir.

 Körpənin qığırdaq quruluşunda olan sümükləri bu dövrdə tədricən sərtləşməyə başlayacaq.  Körpənin sümük inkişafını dəstəkləmək üçün gələcək ananın kalsium və maqneziumla zəngin qidalarla qidalanması çox vacibdir.

5 ayliq hamilelik de Anada deyişiklikler :

Hamiləliyin 5-ci ayında gələcək ananın hormon səviyyəsinin artması ilə əlaqədar bir çox dəyişikliklər baş verir.  Bu dövrdə gözləyən ananın dərisində, xüsusən də üz nahiyəsində sızanaq və ləkələr artır.  Göbəkdən başlayaraq çanaq nahiyəsinə qədər uzanan doğum xətti aydın şəkildə ortaya çıxdı.  Doğuşdan sonrakı hormon səviyyələrinin normallaşması ilə dəri problemləri də aradan qalxacaq.  Bundan əlavə, gözləyən ananın bədənində çatların əmələ gəlməsindən asılı olaraq, xüsusilə ayaqları, qarınları, budları və döşlərində çəhrayı rəngli xəttlər görünə bilər.

Hamiləliyin 5-ci ayında gözləyən anada görülən digər dəyişiklik isə döşlərin fiziki böyüməsi, məmə bezlərində şişlik, həssaslıq və rəng dəyişməsidir.  Uzanmış döşdəki damarlar görünəcək qədər aydın olur.  Bu aydan etibarən gələcək ananın süd istehsalı da artır.

 Gözləyən ananın ürək döyüntüsü 75-80 civarında olduğu halda, onun bədənindəki qan həcmi prenatal dövrlə müqayisədə təxminən 25-30% artmışdır.

Hamiləliyin 5-ci ayında gözləyən anada görülən başqa bir dəyişiklik, vaginal axıntının miqdarının artmasıdır.  Bundan əlavə, qəbizlik kimi həzm sistemi problemləri, qaz və şişkinlik kimi həzm problemləri və ürək yanması şikayətləri də tez-tez rast gəlinir.  Hormonların artması ilə yanaşı, gözləyən anada dəri problemləri də tez-tez olur.  Körpə sürətlə böyüməyə davam etdikcə, gələcək ananın iştahında görünən bir artım müşahidə edilə bilər.

 Qarın böyüməsi uşaqlığın böyüməsi və körpənin böyüməsi səbəbindən baş verir.  Qarının böyüməsi ilə əlaqədar bədənin ağırlıq mərkəzinin dəyişməsi də bel ağrılarına səbəb olur.  Uzun müddət ayaq üstə durmamaq, uzun müddət eyni vəziyyətdə qalmamaq, ayaqları uzadaraq dincəlmək, oturma vəziyyətinə fikir vermək, uyğun daban və ortopedik ayaqqabılar geyinmək və bel ağrısının qarşısını almaq üçün hamiləlik məşqləri etmək kömək edə bilər. Bundan əlavə, hamiləlikdə görülən bel ağrılarının bütün tədbirlərə baxmayaraq davam etdiyi görülərsə, mütəxəssis həkimdən kömək istənilməsi məsləhət görülür.

Hamiləliyin 5-ci ayı ilə birlikdə gələcək ananın bədənində maqnezium, kalsium və duz kimi mineralların olmaması, ayaq, omba kimi bədənin müxtəlif yerlərində kramplara səbəb ola bilər.  Hamiləlik dövründə bədən çəkisinin artması və vitamin və minerallara ehtiyacın artması digər səbəblər arasında sayıla bilər.  Bu səbəbdən gözləyən ana lazım olan vitamin və mineralların orqanizminə daxil olmasına diqqət etməlidir.

 Gözləyən anada görülən digər simptomları aşağıdakı kimi sıralamaq olar;

  • Aşağı qan şəkəri və ya beyinə qan axınının azalması səbəbindən başgicəllənmə
  •  Uşaqlığın çanaq nahiyəsindəki damarlara basması və progesteron hormonunun artması nəticəsində damarların şişməsi nəticəsində ayaqlarda varikoz damarları
  •  Qan axını sürətinin artması səbəbindən həddindən artıq tərləmə
  •  Ayaqların və biləklərin yüngül şişməsi
  •  Dərinin səthində rəng dəyişir
  •  Artan qan axını sürəti və miqdarı səbəbiylə burun qanaması
  •  İntranazal mukozanın artması səbəbindən burun tıkanıklığı
  •  Progesteron hormonunun artması səbəbindən diş ətlərində həssaslıq
  •  Uşaqlığın mədə və bağırsaqlarını basması nəticəsində yaranan mədə yanması və mədə də turşuluğun artması
  •  Hormonal şərtlər səbəbiylə diqqətin yayınması və ya unutqanlıq.

İstinad : Op.Dr. Sertan Aksu. /sertanaksu.com

Dəyərləndir

Əlaqəli yazı

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Back to top button